Bu çalışma, kriz dönemlerinde liderlik ve adaptif performans ilişkisini literatür doğrultusunda incelemeyi amaçlamaktadır. Küreselleşme, teknolojik gelişmeler ve özellikle COVID-19 pandemisi gibi kriz ortamları, örgütlerin daha belirsiz ve değişken koşullar altında faaliyet göstermesine neden olmuş; bu durum çalışanların değişen koşullara uyum sağlayabilme kapasitesini daha önemli hale getirmiştir. Bu kapsamda çalışmada öncelikle kriz dönemlerinde liderliğin değişen rolü ele alınmış, ardından adaptif performans kavramı açıklanmış ve son olarak liderlik ile adaptif performans ilişkisini inceleyen çalışmalar değerlendirilmiştir.
Literatürde kriz dönemlerinde liderlik süreçlerinde iletişim, çalışan desteği ve değişim süreçlerinin yönetimi gibi konuların ön plana çıktığı görülmektedir. Adaptif performans ise bireylerin değişen görev taleplerine, yeni koşullara ve beklenmedik durumlara uyum sağlayabilme kapasitesiyle ilişkilendirilmektedir. İncelenen çalışmalar, liderlik ile adaptif performans arasında genel olarak pozitif yönlü ilişkiler bulunduğunu göstermektedir. Bununla birlikte bazı araştırmalar, bu ilişkinin örgütsel bağlılık, uzaktan çalışma çıktıları ve işin anlamlılığı algısı gibi aracı değişkenler üzerinden şekillenebileceğini ortaya koymaktadır.
Genel olarak değerlendirildiğinde, kriz dönemlerinde liderlik ve adaptif performans ilişkisi örgütsel davranış literatüründe önem kazanan araştırma alanlarından biri haline gelmiştir. Çalışma sonucunda liderlik süreçlerinin yalnızca yönetsel kararlarla sınırlı olmadığı; aynı zamanda çalışanların değişime uyum süreçleriyle de ilişkili olduğu görülmüştür. Bu nedenle gelecekte farklı kriz türleri, liderlik yaklaşımları ve çalışma ortamları çerçevesinde gerçekleştirilecek araştırmaların literatüre katkı sağlayacağı düşünülmektedir.
This study aims to examine the relationship between leadership and adaptive performance during times of crisis in line with the relevant literature. Globalization, technological developments, and crisis situations such as the COVID-19 pandemic have caused organizations to operate under increasingly uncertain and dynamic conditions, making employees’ ability to adapt to changing circumstances more important. In this context, the study first discusses the changing role of leadership during crisis periods, then explains the concept of adaptive performance, and finally evaluates studies examining the relationship between leadership and adaptive performance.
The literature indicates that issues such as communication, employee support, and the management of change processes become prominent in leadership practices during times of crisis. Adaptive performance, on the other hand, is associated with individuals’ ability to adapt to changing task demands, new conditions, and unexpected situations. The reviewed studies demonstrate that there is generally a positive relationship between leadership and adaptive performance. However, some studies suggest that this relationship may be shaped through mediating variables such as organizational commitment, teleworking outcomes, and sense of purpose.
Overall, the relationship between leadership and adaptive performance during times of crisis has become one of the important research areas in the organizational behavior literature. The findings of the study indicate that leadership processes are not limited to managerial decision-making alone but are also associated with employees’ adaptation processes. Therefore, it is believed that future studies examining the relationship between leadership and adaptive performance within the framework of different crisis types, leadership approaches, and work environments will contribute to the literature.