Türkiye'de Dış Borç Yükü, Cari Açık ve Ekonomik Büyüme İlişkisi: Dış Finansman Kısıtının Makroekonomik Etkileri (2000-2025)
Author :
Abstract
Bu çalışmanın amacı, Türkiye ekonomisinde 2000-2024 döneminde dış borç yükü, cari işlemler açığı ve dış borç servisinin ekonomik büyüme üzerindeki etkisini incelemektir. Çalışmanın ampirik analiz kısmında ARDL Sınır Testi yaklaşımı kullanılmıştır. Çalışmanın değişkenlerine ait veriler Dünya Bankası veri tabanından elde edilmiştir. Bu çalışmanın sonunda elde edilen bulgulara göre değişkenler arasında güçlü bir eşbütünleşme ilişkisi bulunmaktadır. Uzun dönem ampirik bulgular, literatürdeki "Borç Sarmalı" hipotezini Türkiye örneği için doğrulamaktadır. Dış borç stokundaki artışlar uzun vadede ekonomik büyümeyi istatistiksel olarak negatif yönde etkilemektedir. Kısa dönem analizleri ise toplam borç servisi ödemelerinin likidite kısıtı yaratarak yatırımları baskıladığını ortaya koymuştur. Bu da ekonomik büyüme üzerinde sert bir daraltıcı etkiye neden olmaktadır. Çalışma, Türkiye'de makroekonomik istikrarın sağlanabilmesi için dış finansman bağımlılığının azaltılması, doğrudan yabancı yatırımların teşvik edilmesi ve yapısal cari açığı daraltacak ithal ikameci sanayi politikalarının hayata geçirilmesi gerektiğini vurgulamaktadır.
Keywords
Abstract
The aim of this study is to examine the impact of external debt burden, current account deficit, and external debt service on economic growth in the Turkish economy during the period 2000-2024. The ARDL Bounds Test approach was used in the empirical analysis part of the study. Data for the variables were obtained from the World Bank database. According to the findings of this study, there is a strong cointegration relationship between the variables. Long-term empirical findings confirm the " Debt Overhang " hypothesis in the literature for the Turkish case. Increases in the external debt stock statistically negatively affect economic growth in the long term. Short-term analyses revealed that total debt service payments create a liquidity constraint, suppressing investments. This leads to a sharp contractionary effect on economic growth. The study emphasizes that in order to achieve macroeconomic stability in Türkiye, external financing dependence should be reduced, foreign direct investment should be encouraged, and import substitution industrial policies that will narrow the structural current account deficit should be implemented.
Keywords
Economic Growth, External Debt Burden, Current Account Deficit, Debt Overhang Hypothesis, ARDL Bounds Test, Turkish Economy.
