Friedrich Nietzsche’nin “Böyle Söyledi Zerdüşt” ile Filibeli Ahmet Hilmi’nin “Amak-I Hayal” Adlı Eserlerinde Üst İnsan
Author :
Abstract
Nietzsche’nin Böyle Söyledi Zerdüşt adlı eseri, modern toplum düzeninde insanın çöküşünü en iyi yansıtan eserlerden biri olarak nitelendirilebilir. Eserde rasyonalist, determinist, pozitivist etkilerle aydınlanan; Marksist, Darwinist düşüncelerle yeni bir yaşam düzeni inşa etmeyi tasarlayan ve bu aşamada kendisini sonsuz, sınırsız yetki sahibi ilan eden yeni bir insan modeli tasvir edilmektedir. Yeni toplum düzenindeki bu yeni insan tipi üstinsan olarak adlandırılmıştır. Modern bireyin üstinsan mertebesine ulaşabilmesinin ön koşulu ise hür iradesiyle karar verebilmesidir. Filibeli Ahmet Hilmi ise Amak-ı Hayal’de yine üst mertebede ama farklı bir insan tanımlaması yapmaktadır. Ahmet Hilmi’nin insan-ı kâmil olarak adlandırdığı bu kişinin üst mertebeye çıkışı ise, tüm nitelendirmelerden arınarak hiçlik mertebesine ulaşması ve nefis mücadelesinde galip gelerek aynadaki yansımasında hakikatin bilgisine erişebilmesidir. Bu bağlamda her iki eserde de insanın ontolojisine dair farklı açımlamalar yapılırken; benzer merhalelerden geçerek farklı sonuçlara ulaşan bir üst insan modeli resmedilmiştir. Çalışmada söz konusu iki eserdeki üst insan tasvirleri, geçirdiği süreçler ve varılan netice itibariyle sosyolojik inceleme yöntemi çerçevesinde karşılaştırmalı olarak incelenecektir.
Keywords
Abstract
Nietzsche's “Thus Spoke Zarathustra” can be considered one of the works that best reflects the decline of humanity in modern society. The work depicts a new model of humanity, enlightened by rationalist, determinist, and positivist influences; contemplating the construction of a new order of life through Marxist and Darwinist ideas; and in this process, declaring itself to possess infinite and unlimited authority. This new type of human being in the new social order has been called the overman. The prerequisite for a modern individual to reach the level of a superior being is the ability to make decisions with free will. Filibeli Ahmet Hilmi, in his work Amak-ı Hayal, offers a different, but higher-level, definition of humanity. According to Ahmet Hilmi, the person who attains this higher level, whom he/she calls the "perfect human being," is able to reach the state of nothingness by being purged of all attributes and, by winning the struggle against the ego, to access the knowledge of truth in their reflection in the mirror. In this context, while both works offer different interpretations of human ontology, they depict an overman model who progresses through similar stages to reach different conclusions. In this study the depictions of the Übermensch (overman) in the two works in question will be comparatively examined through their evolutionary processes and the conclusions reached, within the framework of sociological research methods.
