Author :
Abstract
Araştırma, Persepolis kökenli motiflerin çağdaş İran logo tasarımında nasıl yeniden yorumlandığını ve tarihsel görsel unsurların günümüz görsel kimlik sistemlerine aktarım sürecinde geçirdiği biçimsel ve anlamsal dönüşümleri incelemeyi amaçlamaktadır. Persepolis, İran kültürel belleğinin en önemli simgesel kaynaklarından biri olup, bünyesinde barındırdığı insan, hayvan, bitki ve mitolojik figürlerle günümüz tasarımcıları için önemli bir görsel referans alanı oluşturmaktadır. Araştırmanın kuramsal çerçevesi Jan Assmann’ın kültürel bellek kuramı ile Charles Sanders Peirce’in göstergebilim yaklaşımına dayanmaktadır. Assmann’ın kuramı motiflerin kültürel sürekliliğini ve kolektif kimlikle ilişkisini açıklarken, Peirce’in ikon, indeks ve sembol kategorileri motiflerin görsel dönüşüm süreçlerinin analiz edilmesinde kullanılmıştır. Araştırma nitel yöntem doğrultusunda yürütülmüş; veri toplama sürecinde literatür taraması, doküman incelemesi ve görsel analiz tekniklerinden yararlanılmıştır. Çalışma kapsamında ulaşım, bankacılık ve spor alanlarını temsil eden ve Persepolis kökenli motiflerden yararlanan üç logo örneği amaçlı örnekleme yöntemiyle seçilmiştir. Elde edilen bulgular, Persepolis motiflerinin çağdaş logo tasarımında doğrudan tarihsel temsillerden giderek uzaklaşarak daha sade, soyut ve işlevsel görsel yapılara dönüştüğünü göstermektedir. Bununla birlikte motiflerin tarihsel ve kültürel çağrışımlarını koruyarak ulusal kimlik, kültürel aidiyet ve kurumsal temsil üretiminde etkin rol üstlendikleri belirlenmiştir. Araştırma, kültürel mirasın çağdaş görsel iletişimde yeniden üretilme biçimlerine ilişkin literatüre katkı sunmaktadır.
Keywords
Abstract
This study aims to examine how Persepolis-derived motifs have been reinterpreted in contemporary Iranian logo design and to analyze the formal and semantic transformations these historical visual elements undergo during their transfer into modern visual identity systems. As one of the most significant symbolic sources of Iranian cultural memory, Persepolis constitutes an important visual reference through its human, animal, vegetal, and mythological motifs. The theoretical framework of the research is based on Jan Assmann’s theory of cultural memory and Charles Sanders Peirce’s semiotic approach. While Assmann’s theory is employed to explain the cultural continuity of motifs and their relationship with collective identity, Peirce’s categories of icon, index, and symbol are utilized to analyze their visual transformation processes. The study adopts a qualitative research design and employs literature review, document analysis, and visual analysis as data collection methods. Three logo examples representing the fields of transportation, banking, and sports, all incorporating Persepolis-derived motifs, were selected through purposive sampling. The findings indicate that Persepolis motifs have gradually evolved from direct historical representations into more simplified, abstract, and functional visual forms in contemporary logo design. At the same time, these motifs continue to preserve their historical and cultural associations, playing an active role in the construction of national identity, cultural belonging, and corporate representation. The study contributes to the literature by providing insights into the ways cultural heritage is reinterpreted and reproduced within contemporary visual communication practices.
