İki Dilliliğin Dikkat, Ketleme, Bilişsel Esneklik ve Çalışma Belleği Üzerindeki Etkisi: Sistematik Bir İnceleme
Author :
Abstract
|
Bu çalışmanın amacı, iki dilliliğin yürütücü işlevler üzerindeki olası etkilerini sistematik olarak incelemektir. Bu doğrultuda dikkat, inhibisyon kontrolü, bilişsel esneklik ve çalışma belleği ile iki dillilik arasındaki ilişkiyi ele alan çalışmalar değerlendirilmiştir. Sistematik derleme, PRISMA kriterlerine uygun olarak yürütülmüştür. PubMed, PsycARTICLES ve ScienceDirect veri tabanlarında 2006–2025 yılları arasında yayımlanan İngilizce çalışmalar taranmıştır. Dâhil edilme ve dışlama kriterleri doğrultusunda toplam 31 nicel çalışma incelemeye alınmıştır. Çalışmaların büyük bölümü bebek ve çocuk örneklemleriyle yürütülmüş, sınırlı sayıda çalışma yetişkin ve yaşlı bireyleri kapsamıştır. Bulgular, iki dillilik avantajının özellikle seçici dikkat, dikkat temelli ketleme ve bilişsel esneklik alanlarında daha belirgin olduğunu göstermektedir. İki dilli bireylerin, dikkat dağıtıcı uyaranları baskılama ve görevler arasında geçiş yapma becerilerinde daha yüksek performans sergiledikleri görülmüştür. Buna karşın, tepki ketleme ve basit çalışma belleği görevlerinde bulguların daha tutarsız olduğu belirlenmiştir. Çalışma belleği alanında iki dillilik avantajının özellikle yüksek yürütücü kontrol gerektiren karmaşık görevlerde ortaya çıktığı bulunmuştur. Ayrıca bazı çalışmalar, erken yaşta ikinci dile maruz kalmanın ve aktif dil değiştirme sıklığının bilişsel avantajları güçlendirebileceğini göstermiştir. Sonuç olarak, elde edilen bulgular iki dilliliğin tüm bilişsel işlevlerde genel bir üstünlük sağlamadığını, ancak belirli yürütücü işlev süreçlerini destekleyebildiğini göstermektedir. İki dilliliğin bilişsel etkilerinin daha iyi anlaşılabilmesi için gelecekteki çalışmalarda dil edinim yaşı, dil yeterliliği, dil kullanım sıklığı ve dil değiştirme deneyimi gibi değişkenlerin ayrıntılı biçimde incelenmesi önerilmektedir. |
Keywords
Abstract
|
The aim of this study was to systematically examine the potential effects of bilingualism on executive functions. Accordingly, studies investigating the relationship between bilingualism and attention, inhibitory control, cognitive flexibility, and working memory were reviewed. The systematic review was conducted in accordance with the PRISMA guidelines. English-language studies published between 2006 and 2025 were identified through searches of the PubMed, PsycARTICLES, and ScienceDirect databases. Based on the inclusion and exclusion criteria, a total of 31 quantitative studies were included in the review. Most studies were conducted with infant and child samples, whereas a limited number involved adults and older individuals. The findings indicate that the bilingual advantage is particularly evident in selective attention, attention-based inhibition, and cognitive flexibility. Bilingual individuals were found to demonstrate superior performance in suppressing distracting stimuli and switching between tasks. In contrast, findings related to response inhibition and simple working memory tasks were more inconsistent. In the domain of working memory, the bilingual advantage was found to emerge particularly in complex tasks requiring high levels of executive control. Furthermore, some studies suggested that early exposure to a second language and frequent active language switching may strengthen cognitive advantages. In conclusion, the findings suggest that bilingualism does not confer a generalized superiority across all cognitive functions; rather, it appears to support specific executive function processes. To achieve a more comprehensive understanding of the cognitive effects of bilingualism, future studies are encouraged to examine variables such as age of language acquisition, language proficiency, frequency of language use, and language-switching experience in greater detail. |
