Author :
Abstract
Küratoryel çalışmalar; kültürel bir üretici olarak küratör ve bir bilgi olayı olarak küratoryel kavramları üzerine şimdiye dek kapsamlı teorik tartışmalar yürütmüş olsa da, küratoryel bilginin pratikte hangi mekanizmalar aracılığıyla üretildiğini henüz yeterince incelememiştir. Danışma süreçleri, üzerinde uzlaşılan gündemler ve ortaklaşa oluşturulan materyal taahhütleri bu mekanizmaların başında gelmektedir. Bu makale, küratoryel danışma kayıtlarını-notlandırılmış gündemleri ve sonuç raporlarını-inceleyerek söz konusu boşluğu doldurmayı hedeflemektedir. Bu kayıtlar, makalenin "öngörüsel ortak üretim" (anticipatory co-production) olarak tanımladığı bir bilgi üretim biçiminin temel kanıtları olarak ele alınmaktadır. Söz konusu kavram; henüz var olmayan materyal bir sonuca odaklanan, küratoryel ve sanatsal özneler arasında üretilen, betimlemekten ziyade kural koyucu bir nitelik taşıyan ve danışma sürecinin kendi belge düzeneği aracılığıyla kısmen dışsallaştırılan bir bilgi türünü ifade eder. Kavramın temeli; örtük bilgi, görünmeyen emek, eklemlenme işi (articulation work), konumlanmış eylem ve konumlanmış epistemoloji literatüründen ödünç alınan ve daha önce küratoryel pratiğe uygulanmamış beş ayrı çerçevenin sentezine dayanmaktadır. Çalışmanın ampirik zeminini, İstanbul Dijital Sanat Festivali’nin (IDAF'26) altıncı edisyonu kapsamında on üç sanatçıyla iki tur halinde gerçekleştirilen yirmi altı danışma görüşmesi oluşturmaktadır. Bu görüşmeler, beş haftalık aralıklarla yapılmış boylamsal çiftler olarak analiz edilmiştir. Ortaklaşa üretilen taahhütlerin onaylandığı, mekânsal olarak dönüştüğü veya yapısal olarak tıkandığı üç örnek vaka; "öngörüsel ortak üretimin" değişken kısıtlar altında işlediğini göstermektedir. Çalışma sonuçları, festival küratörlüğünün bürokratik mekanizmalarının, diğer formatlarda genellikle örtük kalan küratoryel emek katmanlarını nasıl görünür ve okunur kıldığını ortaya koymaktadır.
Keywords
Abstract
|
Curatorial studies has produced substantial theorizations of the curator as cultural producer and of the curatorial as knowledge event, but it has not examined the mechanisms through which curatorial knowledge is produced in practice: the consultation, the negotiated agenda, the co-produced material commitment. This article addresses that gap by reading curatorial consultation records - annotated agendas and outcome notes - as primary evidence of a form of knowledge production it terms anticipatory co-production: knowledge that is oriented toward a material outcome that does not yet exist, produced across curatorial and artistic subject positions, prescriptive rather than documentary, and partially externalized through the consultation's own documentary apparatus. The concept is derived from the convergence of five frameworks drawn from scholarship on tacit knowledge, invisible labour, articulation work, situated action, and situated epistemology, none of which has previously been applied to curatorial practice. The empirical base consists of twenty-six consultations conducted across two rounds with thirteen artists for the sixth edition of the Istanbul Digital Art Festival (IDAF'26), read as longitudinal pairs separated by a five-week interval. Three cases - in which co-produced commitments are confirmed, spatially transformed, or structurally stalled - demonstrate that anticipatory co-production operates under variable conditions of constraint and that festival curation's bureaucratic apparatus renders legible a register of curatorial labour that other formats leave tacit. |
