Türkiye’de Sanayi Üretim Endeksi, Tüketici Güven Endeksi ve Tüketici Fiyat Endeksi Arasındaki İlişki*
Author :
Abstract
Bu çalışmada, Ocak 2007 – Temmuz 2024 dönemine ait aylık veriler kullanılarak Sanayi Üretimi (SU), Tüketici Güveni (TG) ve Tüketici Fiyat Endeksi (TUFE) arasındaki ilişkiler analiz edilmiştir. Veriler logaritmik dönüşüme tabi tutulmuş, tanımlayıcı istatistikler ve korelasyon analizleri gerçekleştirilmiştir. Tanımlayıcı istatistik sonuçlarına göre en yüksek oynaklığa sahip serinin TUFE, en düşük oynaklığa sahip serinin ise TG olduğu belirlenmiştir. Jarque-Bera testi sonuçları SU serisinin normal dağılım gösterdiğini, TG ve TUFE serilerinin ise normal dağılmadığını ortaya koymuştur. Korelasyon analizi sonucunda SU ile TUFE arasında pozitif yönlü güçlü bir ilişki, SU ile TG ve TG ile TUFE arasında ise negatif yönlü orta düzeyde ilişkiler tespit edilmiştir.
Serilerin durağanlık özellikleri Augmented Dickey-Fuller (ADF) ve Phillips-Perron (PP) birim kök testleri ile incelenmiştir. Elde edilen bulgulara göre LNSU ve LNTG serilerinin seviyede, LNTUFE serisinin ise birinci farkta durağan olduğu belirlenmiştir. Serilerin farklı derecelerden durağan olması nedeniyle ARDL sınır testi uygulanmıştır. ARDL (4,4,0) modeli çerçevesinde yapılan analiz sonucunda hesaplanan F-istatistik değerinin kritik üst sınır değerlerinin üzerinde olduğu görülmüş ve değişkenler arasında eş bütünleşme ilişkisinin varlığı tespit edilmiştir. Bu sonuç, ele alınan değişkenler arasında uzun dönemli bir ilişkinin bulunduğunu göstermektedir.
Keywords
Abstract
This study investigates the dynamic relationships between the Industrial Production Index (IPI), Consumer Confidence Index (CCI), and Consumer Price Index (CPI) in Türkiye, utilizing monthly data spanning from January 2007 to July 2024. All variables were subject to logarithmic transformation to stabilize variance, followed by a comprehensive analysis of descriptive statistics and correlation patterns. Descriptive analysis indicates that the CPI exhibits the highest volatility, whereas the CCI remains the most stable series within the specified period. Jarque-Bera test results confirm that the IPI series follows a normal distribution, while the CCI and CPI series deviate from normality.
Stationarity properties were evaluated through Augmented Dickey-Fuller (ADF) and Phillips-Perron (PP) unit root tests, revealing that while LNIPI and LNCCI are stationary at levels [I(0)], the LNCPI series is stationary at the first difference [I(1)]. Given the mixed integration orders of the variables, the ARDL bounds testing approach was employed. The analysis within the ARDL (4,4,0) framework yielded an F-statistic significantly exceeding the critical upper bound values, confirming a long-term cointegration relationship among the variables. These findings underscore the existence of a sustained equilibrium between industrial output, consumer sentiment, and price levels in the Turkish economy.
