Author :
Abstract
|
Bu makale, 1960–2016 döneminde Türkiye’deki siyasal gelişimi devlet modernliği ile çoğul toplumsal modernlikler arasında analitik bir ayrım yaparak yeniden kavramsallaştırmaktadır. Doğrusal modernleşme kuramını ve Türkiye siyasetine ilişkin istisnacı yaklaşımları sorgulayan çalışma, Türkiye’de modernliğin meşruiyetin, rasyonalitenin ve geleceğin nasıl tanımlanacağına dair yetki üzerinde süregelen bir mücadele üzerinden kurulduğunu ileri sürmektedir. Otoriter müdahaleleri modernleşmeden sapmalar olarak görmek yerine, makale vesayeti, devletin toplumsal çoğulluğu disipline etmeyi ve modernliğin anlamı üzerindeki tekeli tesis etmeyi amaçladığı özgül olarak modern bir yönetişim rasyonalitesi olarak kuramsallaştırmaktadır. Devlet kuramı, çoklu modernlikler ve yeni toplumsal hareketler yazınından yararlanan makale, askerî vesayetin (1960–1980), neoliberal yönetişimin (1980 sonrası) ve çoğunlukçu yürütme iktidarının (2000 sonrası), süreklilik arz eden bir devlet modernliği projesinin tarihsel olarak özgül eklemlenme biçimleri olduğunu göstermektedir. Aynı zamanda, Türkiye’de emek ve öğrenci mobilizasyonlarından Kürt, İslamcı, feminist ve kentsel hareketlere uzanan toplumsal hareketler, baskıya verilen tepkiler olarak değil, alternatif modernlik projeleri olarak analiz edilmektedir. Bu hareketler, haklar, tanınma, katılım ve onur temelinde ileriye dönük talepler dile getirerek, devlet merkezli modernliğin dışlayıcı sınırlarını görünür kılmaktadır. |
Keywords
Abstract
|
This article reconceptualizes political development in Turkey between 1960 and 2016 by analytically distinguishing between state modernity and plural social modernities. Challenging linear modernization theory and exceptionalist accounts of Turkish politics, it argues that modernity in Turkey has been constituted through a persistent struggle over the authority to define legitimacy, rationality, and the future. Rather than viewing authoritarian interventions as deviations from modernization, the article theorizes guardianship as a distinctly modern governing rationality through which the state sought to discipline social plurality and monopolize the meaning of modernity. Drawing on state theory, multiple modernities, and new social movements scholarship, the article demonstrates that military tutelage (1960–1980), neoliberal governance (post-1980), and majoritarian executive power (post-2000) represent historically specific articulations of a continuous state modernity project. At the same time, social movements in Turkey—ranging from labor and student mobilization to Kurdish, Islamist, feminist, and urban movements—are analyzed as alternative modernity projects rather than reactive responses to repression. These movements articulated forward-looking claims grounded in rights, recognition, participation, and dignity, thereby exposing the exclusionary limits of state-centered modernity. |
