Türkiye’de Müzik Öğretmenliği Lisans Programlarında Teknoloji ve Yapay Zekâ İçeriklerinin Belge Analizi
Author :
Abstract
Bu çalışma, Türkiye'de müzik öğretmenliği lisans programlarında teknoloji ve yapay zekâ (YZ) içeriklerinin yer alma biçimini belge analizi yöntemiyle incelemektedir. Maksimum çeşitlilik amaçlı örnekleme yoluyla beş köklü program seçilmiştir: Gazi, Marmara, Dokuz Eylül, Trabzon ve Pamukkale üniversiteleri. Bu kurumların 2024-2025 ve 2025-2026 akademik yıllarına ait müfredat tabloları, Bologna ders bilgi paketleri ve program çıktıları doküman olarak analiz edilmiştir. Veri tabanı kurulduktan sonra her aday ders üç boyutta kodlanmıştır: (a) SAMR modeli ile teknoloji entegrasyon düzeyi, (b) TPACK çerçevesi ile teknoloji-pedagoji-alan bilgisi bütünleşmesi, (c) yapay zekâ kavramına yapılan atıf (yok / dolaylı / doğrudan). Bulgular, aynı YÖK 2018 çerçeve programı altında dört farklı uygulama modelinin ortaya çıktığını göstermektedir. Marmara Üniversitesi 'Müzik Öğretim Teknolojileri ve Materyal Tasarımı' dersiyle bütüncül TPACK modelini benimserken Pamukkale Üniversitesi üç ayrı YZ-temalı seçmeli ders (etik, sanat-YZ, eğitsel YZ uygulamaları) sunarak müfredat inovasyonunda öncü konumdadır. Dokuz Eylül Üniversitesi'nde ise alan-teknoloji bütünleşmesi sağlayan müzik teknolojileri dersi bulunmamaktadır. Yapay zekâ kavramı yalnızca Pamukkale'de açıkça ders adı düzeyinde yer almakta, diğer dört kurumda hiç görünmemektedir. Çalışma, lisans müfredatlarının teknoloji ve YZ entegrasyonu açısından ulusal düzeyde standartlaşamadığını ve bu farklılaşmanın müzik öğretmeni adaylarının dijital yetkinlikleri üzerinde eşitsizlik yaratabileceğini ortaya koymaktadır.
Keywords
Abstract
This study examines how technology and artificial intelligence (AI) contents are positioned in the curricula of music teacher education undergraduate programs in Türkiye through document analysis. Five established programs were selected via maximum variation purposive sampling: Gazi, Marmara, Dokuz Eylül, Trabzon, and Pamukkale universities. Curriculum tables, Bologna course information packages, and program outcomes from the 2024-2025 and 2025-2026 academic years were analyzed. Each candidate course was coded along three dimensions: (a) technology integration level via the SAMR model; (b) technology-pedagogy-content knowledge integration via the TPACK framework; and (c) reference to artificial intelligence (none / indirect / direct). Findings reveal that four distinct implementation models have emerged under the same YÖK 2018 framework. Marmara University adopts a holistic TPACK model with its 'Music Instructional Technologies and Material Design' course, while Pamukkale University leads curriculum innovation by offering three AI-themed elective courses (AI ethics, art-AI, and educational AI applications). Dokuz Eylül University, by contrast, lacks any music-technology integration course at the bachelor's level. The concept of AI explicitly appears in course names only at Pamukkale and is entirely absent in the other four institutions. The study concludes that undergraduate curricula in music teacher education have not standardized at the national level regarding technology and AI integration, and this divergence may produce inequalities in the digital competencies of pre-service music teachers.
