Hızlı Erişim


Bu Dergi DOI ve Crosscheck üyesidir


Özet


Hârezmşahlar (1097-1231) Devleti Evrak Numuneleri Üzerine Bir İnceleme (Dini Vurgu)

Hârezmşahlar, yapı ve karakter bakımından klasik bir Ortaçağ Türk Devleti özelliklerine sahiptir. Buna göre, devlet bir hükümdar tarafından yönetilir. Devlet idare sistemine hükümdardan sonra olacak şekilde ailesi de dahildir. Hârezmşahlar’da hükümdarın aile mensupları devlet teşkilatının temelini oluşturur. Şehzâdelere idari yetkiler verilerek eyaletlerde vazifelendirilmeleri ve Muhammed Hârezmşah’ın annesi Terken Hatun’un idaredeki etkin rolü bu cümledendir. Devletin resmi kimliği din üzerine kuruludur. Kendini Sünnî ve Hanefî olarak tanımlar. Devlet bütün icraatlarını dine dayandırır ve dini kaygı ile hareketini açıklar. Ayrıca, meşruiyetini de bu kaynaktan almaya çabalar. Hârezmşahlar Devleti idaresindeki coğrafya da nüfus, kesif surette Müslümanlar’dan oluşmaktaydı. Devlet idare kurallarında olduğu gibi toplumsal hayatta da geçerli yöntem İslâmiyet ile açıklanmaktadır. Her ne kadar çoğu zaman ilişkileri bozuk ve düşmanca olsa da Hârezmşahlar, iktidarlarının onayını Abbasi Halifeliğinden almaya çalıştılar. Nitekim, devrin anlayışına göre, Sünni Müslüman idareler fiili veya sembolik olarak yönetim hakkını Hilafet makamından almalıydı. Bu çok genel tabloda çerçevesini belirlediğimiz devlet, kendi evrakını tanzim ederken de pek tabiidir ki temel dayanak olarak dini esasları kaynak almıştır. Bu makalenin yazılma amacı, Hârezmşahlar Devlet evrakını dini atıflar noktasından incelemektir. Cevabını aradığımız sorulara gelince; Hârezmşahlar devlet evrakında dini atıflar neden vardır, bu vurguya neden ihtiyaç duyulmuştur, dini vurgu hangi durumlarda ve ne tür evraklarda mevcuttur ve bütün bunları tespit etmek günümüz tarihçisi için neden kıymetlidir? Bu sorulara yanıt bulabilmek için şöyle bir yöntem takip ettik: Öncelikle, günümüze ulaşan evrak numunelerini konumuz açısından tasnif ettik. Bunların başlıca olanları, Reşidüddin Vatvât ve Muhammed b. Müeyyed el-Bağdadi’ye aittir. Sonra da evrakın şekil ve üslup olarak değerlendirerek içeriklerini dikkatlice inceledik. Dini atıfların belgelerde ne surette yer aldığını öğrenmeye çalıştık. Neticede devlet evrakında dini vurgunun çok önemli bir yeri olduğunu gördük. Bu atıflar çok çeşitli sebepler ile yapılmaktaydı. Bunlar arasında; açıklamak, anlatmak, hatırlatmak, resmiyeti göstermek, göz dağı vermek, büyüklüğü gözler önüne sermek, İslâm’a uygun hareket edildiğini ortaya koymak, övmek ve kuvvetli biçimde ifade etmek sayılabilir. Evraktaki dini vurgu günümüz tarihçisine geçmişi anlamasında yardım edebileceği gibi bir bakış açısı kazandırarak, ortaçağ üzerine yapacağı değerlendirmesinin daha gerçekçi olmasına yardım edebilir.



Anahtar Kelimeler
Hârezmşahlar, Reşidüddin Vatvât, Muhammed b. Müeyyed el-Bağdâdî, devlet evrakı, dini vurgu

Kaynakça

Gelişmiş Arama


Duyurular

    İndeks Taraması

    SSSJournal Dergisi Cosmos Impact Factor tarafından indekslenmektedir


    İndeks Taraması

    SSSJournal Dergisi Science Library Index tarafından indekslenmektedir


    İndeks Taraması

    SSSJournal Dergisi OCLC WorldCat tarafından indekslenmektedir


    İndeks Taraması

    SSSjournal dergisi Active Search Results Engineer (ASR) tarafından indekslenmeye başlamıştır


    İndeks Taraması

    SSSJournal dergisi I2OR Indexing Services & Evaluation of Publication Impact Factor (PIF) tarafından indekslenmeye başlamıştır


    İndeks Taraması

    SSSJournal Dergisi Society of Economics and Development tarafından indekslenmeye başlamıştır


    İndeks Taraması

    SSSJournal Scientific World Index ( SCIWIN) tarafından taranmaya başlamıştır


    İndeks Taraması

    SSSJournal, Directory of Research Journals Indexing (DRJI) tarafından indekslenmeye başlamıştır. 


    İndeks Taraması

    SSSJournal General Impact Factor (Universal Digital Object Information) tarafından indekslenmeye başlamıştır. 


    İndeks Taraması

    SSSJournal dergisi Scientific Indexing Services (SIS) tarafından indekslenmeye başlamıştır.


    İndeks Taraması

    SSSJournal dergisi International Index Copernicus tarafından indekslenmeye başlamıştır.

     


    İndeks Taraması

    SSSJournal Dergisi infoBase ındex tarafından indekslenmeye başlamıştır.

     


    İndeks Taraması

    SSSJournal Social Science Research Network (SSRN) tarafından taranmaya başlamıştır.


    İndeks Taraması

    SSSJournal Directory of Indexing and Impact Fact (DIIF) tarafından taranmaya başlamıştır.


    İndeks Taraması

    SSSJournal Advanced Science Index tarafından taranmaya başlamıştır.


    İndeks Taraması

    SSSJurnal ResearchBible (Academic Resource Index) tarafından taranmaya başlamıştır. 


    İndeks Taraması

    SSSJournal Dergisi Eurasian Scientific Journal Index (ESJI) tarafından indekslenmeye başlamıştır.


    2016 Yılı Sayısı Yayındadır

    SSSJournal dergisi 2016 Şubat sayısı yayındadır


    2015 Yılı Sayısı Yayındadır

    SSSJournal dergisinin 2015 Kasın Sayısı Yayındadır



Adres :Azerbaijan National Academy of Sciences Baku / Azerbaijan
Telefon :+90 507 823 22 47 (WhatsApp & GSM Turkey) Faks :
Eposta :sssjournal.info@gmail.com

Web Yazılım & Programlama Han Yazılım Bilişim Hizmetleri