Hızlı Erişim


Bu Dergi DOI ve Crosscheck üyesidir


Özet


1930 Yılı Sanayi Kongresi Raporlarında Dokuma

Özet Eski yıllardan beri ülkemizde var olan dokumacılık, en önemli bir sanat olarak yaşamaktadır. Yalnız diğer gelişmekte olan ülkelerden farkı şudur, onlarda makine fenninin bütün imkânlarından istifade ederek en mükemmel bir duruma yükselmişlerdir. Bizde hala en iptidai şeklini korumaktadır. Elektrikten mahrum olan ücra köylerde makineli tezgâhların kullanılması imkânı olmadığından ücra yerlerde bu durumun gelişme durumu mazur görülebilir, fakat trikotaj ve çorapçılık gibi sanayide Avrupa fabrikalarına rekabet edecek derecede büyük bir gelişme gösteren İstanbul’un içerisinde bile o iptidai el tezgâhlarının halen faaliyet gösterebildiğine ne kadar hayret edilse yeri vardır. Fakat bizim bu vaziyeti tenkit etmek değil, asırlardan beri bir adım ileriye gitmediğinin sebebini araştırmak ve gelişme çarelerini tespit etmemiz gerekmektedir. Uygun olmayan yerlerde kurulmuş olan dokuma tezgâhları dağınık durumda olması nedeniyle miktarını tam olarak tespit etmeğe imkân yoktur. Bundan başka faaliyetleri de her zaman devamlı değildir. Piyasada revaç buldukça işlemeğe başlayan bu tezgâhlar, buhranlı zamanlarda faaliyetten çekilirler. Bunun için imalatın kıymetini ve miktarını da tam olarak her an için takdir ve tetkik etmek mümkün değildir. Ancak Anadolu’nun çeşitli mıntıkalarında yapılan araştırmalar sonucuna göre, yaklaşık olarak yirmi bin’e yakın el tezgâhı mevcuttur. En çok Kastamonu, Merzifon, Antep ve Denizli mıntıkalarında faaliyet gösteren bu tezgâhlardan iki ile üç bin kadarı İstanbul’da mevcuttur. En olumsuz zamanlarda bile bu tezgâhlardan bin beş yüz kadarı İstanbul’un çeşitli yerlerinde çalışmaktadır. En çok mintanlık (gömleklik) alaca, çarşaf, peştamal, kuşak, perdelik, peşkir ve emsali muhtelif pamuklu dokumalardan ibaret olan bu tezgâhların imalatını bir kıymetle ölçmek konusu da güçtür. Ancak her tezgâh günde bu cins kaba dokumalardan azami 7-8 metre kadar dokur. Kıymeti ise cinsine göre 30-45 kuruş arasında değişmektedir. Bu durumu şöyle izah etmek mümkündür. On bin tezgâhın bütün yıl devamlı bir şekilde çalıştığı kabul edilirse tahmini olarak 6-9 milyon lira değerinde 25-30 milyon metre üretimde bulunulduğu anlaşılır. Bu hesabın kontrolü için sarf edilen iplik miktarını nazarı almak yeterlidir. İstanbul, İzmir ve Adana’da mevcut iplik fabrikalarının 1928 yılında bütün üretimi 2.850 milyon lira değerinde 2.250 milyon kilo ipliği yalnız bu tezgâhlar sarf ettiği gibi hariçten 1928 yılında ithal edilen 3,5 milyon lira değerinde 3 milyon kilo ipliği de bu mevcut tezgâhlar sarf etmiştir. İptidai şekillerinden dolayı yetersiz görülen bu tezgâhların gelirinden ülkenin her tarafında binlerce aile geçimin temin ettiği de dikkate alındığında dokumacılığın ülkemiz için ne kadar önemli olduğu ortaya çıkar. Anadolu’nun bazı mıntıkalarında bu tezgâhların faaliyeti hayati bir önem arz eder Çünkü ot bitmeyen, hayvan beslenmeyen yalçın kayalıklarda yerleşmiş bazı mahallelerin ancak dokumacılıkla geçimlerini sağlamaktadırlar.1930’lu yıllardaki görüşe göre, bu sanat revaçtan düştüğü gün o memleket açlıktan helak mahkûmdur.



Anahtar Kelimeler
Anahtar Kelimeler: Ülke, Tezgâh, El Sanatı, Dokuma, geçim

Kaynakça

Gelişmiş Arama


Duyurular

    İndeks Taraması

    SSSJournal Dergisi Cosmos Impact Factor tarafından indekslenmektedir


    İndeks Taraması

    SSSJournal Dergisi Science Library Index tarafından indekslenmektedir


    İndeks Taraması

    SSSJournal Dergisi OCLC WorldCat tarafından indekslenmektedir


    İndeks Taraması

    SSSjournal dergisi Active Search Results Engineer (ASR) tarafından indekslenmeye başlamıştır


    İndeks Taraması

    SSSJournal dergisi I2OR Indexing Services & Evaluation of Publication Impact Factor (PIF) tarafından indekslenmeye başlamıştır


    İndeks Taraması

    SSSJournal Dergisi Society of Economics and Development tarafından indekslenmeye başlamıştır


    İndeks Taraması

    SSSJournal Scientific World Index ( SCIWIN) tarafından taranmaya başlamıştır


    İndeks Taraması

    SSSJournal, Directory of Research Journals Indexing (DRJI) tarafından indekslenmeye başlamıştır. 


    İndeks Taraması

    SSSJournal General Impact Factor (Universal Digital Object Information) tarafından indekslenmeye başlamıştır. 


    İndeks Taraması

    SSSJournal dergisi Scientific Indexing Services (SIS) tarafından indekslenmeye başlamıştır.


    İndeks Taraması

    SSSJournal dergisi International Index Copernicus tarafından indekslenmeye başlamıştır.

     


    İndeks Taraması

    SSSJournal Dergisi infoBase ındex tarafından indekslenmeye başlamıştır.

     


    İndeks Taraması

    SSSJournal Social Science Research Network (SSRN) tarafından taranmaya başlamıştır.


    İndeks Taraması

    SSSJournal Directory of Indexing and Impact Fact (DIIF) tarafından taranmaya başlamıştır.


    İndeks Taraması

    SSSJournal Advanced Science Index tarafından taranmaya başlamıştır.


    İndeks Taraması

    SSSJurnal ResearchBible (Academic Resource Index) tarafından taranmaya başlamıştır. 


    İndeks Taraması

    SSSJournal Dergisi Eurasian Scientific Journal Index (ESJI) tarafından indekslenmeye başlamıştır.


    2016 Yılı Sayısı Yayındadır

    SSSJournal dergisi 2016 Şubat sayısı yayındadır


    2015 Yılı Sayısı Yayındadır

    SSSJournal dergisinin 2015 Kasın Sayısı Yayındadır



Adres :Azerbaijan National Academy of Sciences Baku / Azerbaijan
Telefon :+90 507 823 22 47 (WhatsApp & GSM Turkey) Faks :
Eposta :sssjournal.info@gmail.com

Web Yazılım & Programlama Han Yazılım Bilişim Hizmetleri