Hızlı Erişim


Bu Dergi DOI ve Crosscheck üyesidir


Özet


Şâfiî Usûlcülerin Muhtelefun Fîh Olan Rivayetleri Tercih ve Yorumlama Gerekçeleri: Ebû İshâk Eş-Şîrâzî Örneği

Hicaz fıkhı ile Irak fıkhı arasında orijinal bir sentez meydana getirmiş olan İmam Şâfiî’ye (ö. 204/820) nispet edilen fıkıh ekolü ve bu çizgideki fıkıh birikimi olan Şâfiî mezhebi içerisinde önemli ve etkili birçok âlim yetişmiştir. Bu mezhebin önemli fakih ve usûlcülerinden biri Ebû İshâk Cemâlüddîn İbrâhîm b. Alî b. Yûsuf eş-Şîrâzî’dir (ö. 476/1083). Şîrâzî, 393’te Şîrâz’ın güneyindeki Fîrûzâbâd beldesinde doğmuş, 415 yılında Bağdat’a gitmiş ve ölümüne kadar orada kalmıştır. Bağdat’ta meşhur âlimlerden fıkıh, usûl, hilâf, cedel ve hadis dersleri almıştır. İlmî kişiliğinin oluşmasında kendisine çok tesir eden ünlü şairler şiirlerinde, Şîrâzî’ye yaptıkları telmihlerle onun münazaradaki etkinliğine dikkat çekmişlerdir. Şîrâzî, diğer mezheplere mensup birçok bilgin tarafından takdir edilmiş ve övülmüştür. Hocası Ebü’t-Tayyib et-Taberî’nin vefatı üzerine Şîrâzî, mezhepler arası yoğun bir rekabete ve siyasî çekişmelere sahne olan Bağdat’ta Şâfiî mezhebini temsil konumuna gelmiştir. Telif ve öğretim faaliyetlerini bu gerilimli ortamda yürüten Şîrâzî’nin yaşadığı dönemde önemli bir siyasetçi olan Nizâmülmülk, hilafet merkezi ile uyumlu bir siyasetin Selçuklu Devleti yararına olacağı düşüncesini taşıdığından bu süreçte Şâfiî mezhebine önemli bir misyon yüklemiş ve takdir ettiği Şîrâzî’yi müderris tayin etme düşüncesiyle Nizâmiye Medresesi’ni inşa ettirmiştir. Şîrâzî, açılış dersi vermekten bir süre kaçınınca bu vazife Ebû Nasr İbnü’s-Sabbâğ’a verildi. Baskılara karşı daha fazla direnemeyen Şîrâzî, göreve başlamak zorunda kaldı ve buradaki müderrisliğini hayatının sonuna kadar devam ettirdi. Birçok öğrenci yetiştiren Şîrâzî, öğretim ve telif faaliyetlerinin yanı sıra pek çok sosyal anlaşmazlığın çözümüne katkı sağlamış, bazen kendisini mezhepler arası kavgaların ve tartışmaların içinde bulmuştur. Çok sayıda eser telif eden Şîrâzî’nin özellikle el-Lüma’ fî usûli’l-fıkh adlı eseri göz önünde bulundurulduğunda, muhtelefun fîh olan rivayetleri tercih ve yorumlama nedenleri konusuna yaklaşımı dikkat çekmektedir. Tercihin de bir yorumlama ameliyesi olduğu unutulmamalıdır. Şîrâzî’ye göre tercih sened ve metin açısından yapılır. Bu bağlamda ona göre sened açısından, olaya müdahil olan ya da olayla bir ilişkisi olan başkasına tercih edilir. Bir başka tercih nedeni de fakihliktir. Zira fakih ne işittiğini daha iyi bilir. Metin bakımından da âlimlerin amel ettiği rivayetin veya lafız ve delili cem edenin sadece birisini cem edene tercih edileceğini belirtir. Buna benzer birçok kriter sıralayan Şîrâzî’nin sened ve metin bakımından öngördüğü tercih nedenleri bu çalışmada irdelenecek ve değerlendirilecektir.



Anahtar Kelimeler
Şâfiî, Fıkıh Usûlü, Tercih, Yorum, Şîrâzî.

Kaynakça

Gelişmiş Arama


Duyurular

    İndeks Taraması

    SSSJournal Dergisi Cosmos Impact Factor tarafından indekslenmektedir


    İndeks Taraması

    SSSJournal Dergisi Science Library Index tarafından indekslenmektedir


    İndeks Taraması

    SSSJournal Dergisi OCLC WorldCat tarafından indekslenmektedir


    İndeks Taraması

    SSSjournal dergisi Active Search Results Engineer (ASR) tarafından indekslenmeye başlamıştır


    İndeks Taraması

    SSSJournal dergisi I2OR Indexing Services & Evaluation of Publication Impact Factor (PIF) tarafından indekslenmeye başlamıştır


    İndeks Taraması

    SSSJournal Dergisi Society of Economics and Development tarafından indekslenmeye başlamıştır


    İndeks Taraması

    SSSJournal Scientific World Index ( SCIWIN) tarafından taranmaya başlamıştır


    İndeks Taraması

    SSSJournal, Directory of Research Journals Indexing (DRJI) tarafından indekslenmeye başlamıştır. 


    İndeks Taraması

    SSSJournal General Impact Factor (Universal Digital Object Information) tarafından indekslenmeye başlamıştır. 


    İndeks Taraması

    SSSJournal dergisi Scientific Indexing Services (SIS) tarafından indekslenmeye başlamıştır.


    İndeks Taraması

    SSSJournal dergisi International Index Copernicus tarafından indekslenmeye başlamıştır.

     


    İndeks Taraması

    SSSJournal Dergisi infoBase ındex tarafından indekslenmeye başlamıştır.

     


    İndeks Taraması

    SSSJournal Social Science Research Network (SSRN) tarafından taranmaya başlamıştır.


    İndeks Taraması

    SSSJournal Directory of Indexing and Impact Fact (DIIF) tarafından taranmaya başlamıştır.


    İndeks Taraması

    SSSJournal Advanced Science Index tarafından taranmaya başlamıştır.


    İndeks Taraması

    SSSJurnal ResearchBible (Academic Resource Index) tarafından taranmaya başlamıştır. 


    İndeks Taraması

    SSSJournal Dergisi Eurasian Scientific Journal Index (ESJI) tarafından indekslenmeye başlamıştır.


    2016 Yılı Sayısı Yayındadır

    SSSJournal dergisi 2016 Şubat sayısı yayındadır


    2015 Yılı Sayısı Yayındadır

    SSSJournal dergisinin 2015 Kasın Sayısı Yayındadır



Adres :Azerbaijan National Academy of Sciences Baku / Azerbaijan
Telefon :+90 507 823 22 47 (WhatsApp & GSM Turkey) Faks :
Eposta :sssjournal.info@gmail.com

Web Yazılım & Programlama Han Yazılım Bilişim Hizmetleri